Rejestr zabytków

Obiekty, zespoły i założenia urbanistyczne wpisane do rejestru zabytków objęte są rygorami ochrony konserwatorskiej wynikającymi z Ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Rygory te obowiązują niezależnie od położenia obiektu w poszczególnych strefach ochrony konserwatorskiej lub poza strefami. Wszelkie prace remontowe, zmiany własności, funkcji i przeznaczenia obiektu wymagają pisemnej zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w trybie określonym przez rozporządzenie ministra kultury i dziedzictwa narodowego z dnia 18 października 2000 r. w sprawie zasad i trybu udzielania i cofania zezwoleń na prowadzenie prac konserwatorskich, archeologicznych i wykopaliskowych oraz warunków ich prowadzenia i kwalifikacji osób uprawnionych do wykonywania tych prac (Dz. U. nr 93 z 2000 r., poz. 1033).

Na terenie gminy Kamieniec Ząbkowicki następujące obszary, zespoły architektoniczne, obiekty zabytkowe (nieruchome i ruchome—figury przydrożne) są wpisane do rejestru zabytków.

Byczeń

• kościół parafialny Św. Marcina, 1771–1774, 1840, 1902, nr rej. 718 z dnia 01.09.1960.

• plebania, obecnie budynek mieszkalno-usługowy, 1728–1730, nr rej. 1833 z dnia 08.10.1966.

• Zespół młyna, nr 88, 1 ćw. xix w.–1939, nr rej. 1378/Wł z dnia 01.10.1992.

a) młyn, 1 ćw. XIX w., 3 ćw. XIX w., 1909, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

b) dom przy młynie, ok. 1861–1880, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

c) obora, ok. poł. XIX w., 1899, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

d) stodoła, ok. poł. XIX w., 1899, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

e) siłownia, 1919, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

f) tartak, 1939, nr rej. 1378/Wł z dn. 1.10.1992

• Grodzisko, średniowiecze, nr rej. 202/Arch/26 z dnia 29.04.1966.

Chałupki

• Relikty zamku i parkowe urządzenie terenu, Folwark Dolny nr 9 c (budynek mieszkalno-gospodarczy, stajnia, spichlerz), 2 poł. XIX w., pocz. XX w., nr rej. 968/Wł z dnia 27.12.1983.

• młyn i dom, nr 7, XVI w., przed 1863, 4 ćw. XIX w., nr rej. 1310/Wł z dnia 25.06.1990.

• Grodzisko, zamek, XIII-XIV-XVII, nr rej. 175/Arch/21 z dnia 06.12.1965.

Doboszowice

• Kościół parafialny Św. Mikołaja, 2 poł. XIV w., 1559, 1617–1623, 1727, nr rej. 683 z dnia 14.04.1960.

• Cmentarz przykościelny (XIV–XVIII w.), budynek bramny (1623), mur cmentarza (XIV–XVIII w.), nr rej. 1491/Wł z dnia 18.03.1996.

Kamieniec Ząbkowicki

• kościół klasztorny, ob. kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP, ok. 1210–ok. 1350, 1655, pocz. XVIII w., 1902–1904, nr rej. 136 z dnia 02.01.1950.

• pałac opacki, Pl. Kościelny 4, 1681–1702, po 1817, pocz. XX w., nr rej. 321 z dnia 02.08.1956.

• spichlerz pomiędzy kościołem a folwarkiem, Pl. Kościelny, 1702–1732, po 1817, 2 poł. XIX w., nr rej. 919/Wł z dnia 31.12.1982.

• Budowle należące do zespołu klasztornego, objęte wpisem do rejestru zabytków — nr rej. 1583/a–h/Wł z dnia 16.07.1997.

• zachowane części skrzydeł klasztoru (zachodniego i północnego), następnie oficyny, Pl. Kościelny 2–3, ok. 1210–1243, pocz. XV w., po 1428, 1479–1506, 1570, 1681–1702, po 1817, przed 1838.

• budynek bramny ze skrzydłami zachodnim (z piekarnią i mieszkaniami urzędników) oraz północnym (ze słodownią, następnie browarem), Pl. Kościelny 1, ok. 1681–1702, po 1817, po 1986.

• kancelaria gospodarcza, następnie oficyna, obecnie dom, Pl. Kościelny 5, przed poł. XVIII w., ok. 1830–1840, ok. 1990–2000.

• budynek mieszkalno-administracyjny na terenie dawnego folwarku klasztornego (narożniku północno-zachodnim), ob. dom, Pl. Kościelny 8, 1675?, 1 poł. XVIII w., po 1817, 2 poł. XIX w.

• budynek gospodarczy na terenie dawnego folwarku klasztornego (w pierzei południowej), zawierający stodołę, obory i dom czeladny, Pl. Kościelny 9, 1 poł. XVIII w.?, po 1817, 2 poł. XIX w.

• oranżeria I na terenie dawnego ogrodu opackiego, w XIX w. — ogrodu użytkowego, Pl. Kościelny, ok. 1840–1850.

• oranżeria II z częścią mieszkalną na terenie dawnego ogrodu opackiego, w XIX w. — ogrodu użytkowego, Pl. Kościelny 12, przed 1861, XIX/XX w.

• rzeźba figuralna na terenie zespołu klasztornego ujęta wpisem do rejestru zabytków, nr rej. 747/467 z dn. 7.05.1991.

• figura Św. Floriana na moście przed budynkiem bramnym, Pl. Kościelny 1, 1702 lub 1732,

• figura Św. Jana Nepomucena na moście przed budynkiem bramnym, Pl. Kościelny 1, 1702 lub przed 1732 (1735 — data na cokole).

• rzeźba Bóg Ojciec na terenie zespołu klasztornego, ok. 1735, 1935, nr rej. 746/466 z dn. 7.05.1991.

• kościół ewangelicki, obecnie nieczynny, ul. Zamkowa, 1882–1885, nr rej. 1842 z dnia 08.10.1966.

• obiekty należące do zespołu pałacowo-parkowego objęte wpisem do rejestru zabytków — nr rej. 299/34/W¸ z dnia 07.11.1989.

• pałac-zamek, ul. Zamkowa, 1838–1841, po 1855,

• oficyna (stajnia), 1838–1841, po 1855.

• oficyna (wozownia), 1838–1841, po 1855.

• tarasowy ogród regularny, 1859–1872.

• park krajobrazowy (pałacowy i dawny zwierzyniec), przed 1841, 1859–1872, przed 1885, pocz. XX w.

• pompownia, kotłownia i gazownia, ul. Zamkowa 5, 1862–1865, nr rej. 1373/W¸ z dnia 01.07.1992.

• książęcy dom Albrechtshaus(?), willa, obecnie siedziba urzędu gminy, ul. ząbkowicka 26, ok. 1880, nr rej. 58/A/01 z dnia 22.10.2001.

• młyn nr 12a, 2 poł. XIX w., nr rej. 1301/Wł z dnia 05.03.1990.

Ożary

• kościół parafialny Św. Katarzyny, XV w.(?), XVI w., 4 ćw. XVII w., 1853/1854, nr rej. 1852 z dnia 8.10.1966.

Pomianów Górny

• Kościół filialny p.w. Św. Barbary, 1519 (?), 1 ćw. XVII w., 1753, 1910, nr rej. 1855 z dnia 11.10.1966.

• Figura Św. Jana Nepomucena na murze kościelnym, ok. 1753, nr rej. 775/496/17 z dnia 17. 10.1994.

• Mała kalwaria przy kościele ujęta wpisem do rejestru zabytków, nr rej. 775/496/14 z dnia 17.10.1994

• Ogrojec (Chrystus i śpiący Apostołowie) przy południowym odcinku muru cmentarnego, 1802.

• kolumna z figurą anioła, 1802.

Sosnowa

• kościół filialny Św. Maternusa, 1799, nr rej. 954/Wł z dnia 20.09.1983.

Topola

• kościół parafialny Św. Bartłomieja, 1754–1757, nr rej. 1871 z dnia 11.10.1966.

postuluje się wpis do rejestru zabytków w pierwszej kolejności następujących obiektów:

w Byczeniu — cmentarza przykościelnego z murem i małą kalwarią, budynków gospodarczych należących do zagrody plebańskiej nr 18, kapliczek domkowych przy torach kolejowych i przy drodze do Goleszowa,

w Chałupkach — budynków stajni należących do młyna nr 7,

w Doboszowicach — grupy Ukrzyżowania przed cmentarzem przykościelnym, figury św. Jana Nepomucena koło domu nr 79, pałacu i spichlerza,

w Kamieńcu Ząbkowickim — układ planistyczny części ul. złotostockiej objętej strefą ochrony konserwatorskiej „A”,

w Kamieńcu Ząbkowickim, średniowieczny krzyż pokutny obok domu przy ul. Kolejowej

w Kamieńcu Ząbkowickim — istebce — zespołu młyna przy ul. Wąskiej 5,

w Kamieńcu Ząbkowickim — wiaduktu kolejowego nad ulicą Ząbkowicką,

w Mrokocinie — kaplicy Św. Jana Nepomucena,
w Ożarach — kurii majątkowej wraz z folwarkiem dolnym, nr 1a,

w Sławęcinie — kaplicy Św. Józefa oraz domu karczmarza nr 21,

w Sosnowej — cmentarza i muru cmentarnego z budynkiem bramnym,

w Starczowie — kościoła, plebanii i kolumny Św. Trójcy,

w Śremie — kościoła, cmentarza z murem, domu w dobrach kmiecych nr 32 oraz kolumny Św. trójcy.

w Topoli — cmentarza przykościelnego z murem z bramami oraz rzeźby Św. Jana Nepomucena przy plebanii.