KAMIENIEC ZĄBKOWICKI II
Kamieniec powstał w okresie
walk pomiędzy Czechami a Polską o ziemie śląskie. Pierwsza wzmianka o nim
pochodzi z kroniki Kosmasa z roku 1096 – wspomina o tym, że osadzony na skale
gród wybudował książę czeski Brzetysław II. Miał on służyć jako warownia podczas
wypraw na Polskę. Na mocy układu kończącego blisko dwustuletni okres wojen o
Śląsk, zawartego w roku 1137 pomiędzy Bolesławem Krzywoustym a księciem czeskim
Borzywojem, Kamieniec przechodzi w ręce polskie, jednocześnie traci swoje
strategiczne znaczenie. Od 1210 roku warownia staje się siedzibą zakonu
augustianów, sprowadzonych tu przez Wincentego z Pogorzeli z klasztoru
wrocławskiego NMP na Piasku. Z biegiem lat klasztor wzbogaca się o szereg wsi,
darowanych głównie przez rodzinę fundatora, a także przez biskupa wrocławskiego
Wawrzyńca. W 1243 roku, po opuszczeniu Kamieńca przez Wincentego z Pogorzeli
rozpoczyna się upadek klasztoru.
Ostatecznie w roku 1247 biskup wrocławski Tomasz I nakazuje usunięcie
augustianów z Kamieńca, wprowadzając na ich miejsce cystersów z Lubiąża, którzy
przebywali tu do momentu likwidacji klasztoru kamienieckiego przez Fryderyka
Wilhelma III w październiku 1810 roku. Do XV wieku zakon cystersów przeżywał
okres świetności, a wraz z nim rozwijał się i Kamieniec, stając się ważnym
centrum religijnym i kulturalnym. Lata późniejsze to okres powolnego upadku
klasztoru, do czego przyczyniły się wojny husyckie ( 1426 i 1428 ), powodzie (
1496 i 1501 ), pożary, wojna trzydziestoletnia ( 1618 – 1648 ), wojny śląskie (
1740 – 1763 ). Po likwidacji klasztoru wystawiony na licytację majątek zakupiła
żona króla Niderlandów Fryderyka Wilhelmina Orańska. Z osady służebnej dla
klasztoru Kamieniec stał się osadą. Jego znaczenie wzrosło z chwilą, gdy
sukcesorka miejscowych dóbr księżna Niderlandów Marianna Orańska wraz z mężem
Albrechtem Hohenzollernem wybrali tę osadę na miejsce swej letniej rezydencji. W
1838 roku zapadła decyzja budowy pałacu, który do dzisiaj wznosi się nad
Kamieńcem wspaniałą, malowniczą bryłą. Dzięki fundacjom księżnej wieś otrzymała
także sierociniec, szpital i przedszkole. Ważnym wydarzeniem dla rozwoju
Kamieńca było wybudowanie węzła kolejowego łączącego Wrocław z Pragą. W latach
II wojny światowej zamek kamieniecki stał się składnicą dzieł sztuki, zbiorów
bibliotecznych i archiwalnych, przywożonych z Wrocławia, Kłodzka i części
okupowanej Polski, które w większości uległy rozproszeniu w 1946 roku. Po
wyzwoleniu w 1945 roku pałac kamieniecki zostaje zamieniony na kwaterę żołnierzy
radzieckich, którzy przebywają tu ponad rok. Od listopada 1946 roku gdy
administracja przechodzi w ręce polskie, Kamieniec otrzymuje nazwę Ząbkowicki i
staje się siedzibą gminy. W 1958 roku otrzymuje prawa osiedla, a po 1973 roku
ponownie jest siedzibą gminy. Kamieniec Ząbkowicki liczy 4874 mieszkańców według
stanu na dzień 31 lipca 2002 roku.